6.24.2011

Οὐδεμία ἡ ἡμέρα ἂνευ γραμμῆς



- Ἐλλενικῶς γράφειν καὶ ἀναγινώσκειν καὶ λέγειν σφόδρα βούλομαι.

- Πῶς, Ἀλεξάνδρα ;


- Οὐδεμία ἡ ἡμέρα ἂνευ γραμμῆς, sicut Latine decreui.

- Εὖγε.

- Σήμερον γραμμάς τινας ἤγαγον. ἀλλὰ αὔριον οὐκ οἶδα.

6.13.2011

Tu regere imperio fluctus, Hispane, memento

Die Saturni superiore cum familia amicisque nonnullis Museum Nauale ac Pantheon Marinorum Illustrium quae quidem meo in oppidulo sunt, uisitaui. Multa studium meum excitauerunt et multa didici, de historia scilicet Europae et praecipue Hispaniae deque eius proeliis naualibus (iuuenis Panthei dux linguae Latinae antiquus discipulus erat salsissimus, qui multum risum nobis mouit!). Nesciebam enim tantas res gestas fuisse parua in  paene insula ubi habito, "Villa Regia" a die 27 mensis Nouembris an. 1813, nuncupata uidelicet Diuus Ferdinandus (uulgo "San Fernando") in memoria regis Hispaniae Ferdinandi nomine VII atque in honore fortitudinis incolarum aduersus exercitum Francogallicum inter "Bellum  pro libertate Hispanica tuenda" annis 1808-1814, "villa" autem olim nota pulchriore nomine "Insula Legionensis" (i.e. "Isla de León"), quippe quod dicatur has terras fere insulares perillustrem familiam Pontium Legionensem ("Ponce de León") habuisse ac possedisse. 

Inter omnia quae inspexi plurima, exemplar  inscriptionis cuiusdam Latinae animum adlexit meum:

Porta Maris in Arce Nauali Carracae ubi inscriptio Latina supra Porticum legitur haec:

TV REGERE YMPERIO
FLVCTVS, HISPANE,
MEMENTO

Imago a CaiMac/J.Piñero capta sumptaque hinc 
Inspexi quidem inscriptionem (in memoria regis Hispani Caroli nomine III ca. 1789 incidere iussa refertur) non supra Porticum Arcis Naualis Carracae, sed per exemplar in Museo seruatum iuxta quod legebatur haec interpretatio:

Tu regene (sic) imperio fluctus Hispane memento
*Acuérdate España que tú registe el imperio de los mares (!¡)

quae per alios locos Interretis quoque inuenitur Hispanice interpretata huiuscemodi (ad lectorem Hispanice nescientem in Latinum uerto):

*Tu rexisse imperium maritimum, Hispania, memento (¡!)

Pro certo non habeo quis transtulisset inscriptionem, sed liquide patefacit neque optime Latine sciebat neque Vergilii Aeneida (VI 851) nouisset, utpote quo in loco, ut notum sit, Anchises Aenean prophetice moneat de imperiali munere fatoque Romano:

 Tu regere imperio populos, Romane, memento.

Haud semel quidem Vergiliani uersus epici ab Hispanis sumpsi sunt in decursu Historiae ad gloriam eius Imperii celebrandam, sicut anno 1572 archiepiscopus Valentinus Gomesius Miedes in epistula nuncupatoria ad summum Hispaniarum atque Indiarum imperatorem Philippum titulo II cecinit:

Cunctus ab Hispania terrarum panditur orbis.

quod legendum est iuxta Aeneida I 374:

Cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis.



Verisimile est qui inscriptionem illam Portae Maris uerserit, desiderio motum de imperio Hispanico amisso potius cogitauisse quam de uersu Vergiliano admonitorio atque de imperio eo quod nauta Hispanus omnis, Porta Arcis Naualis Carracae transgressa ac superata, deberet sumere ad fluctus regendos et ad pericula maris subeunda futura, id est:

Tū regere imperiō fluctūs, Hispāne, mementō

"Tu misión, español, es regir los mares con autoridad, recuérdalo"

At... uae misero tibi, Hispane, qui hodie immemor regere terras fluctusque nescis imperio!

***

Ad curatores Musei Naualis, postquam nonnulla plura peruestigauerim, scribam mittamque hanc interpretationem, mea quidem sententia, rectiorem atque etiam uersum Vergilianum. Fortasse nihil corrigant, sed quod agendum est, agam mota et perculsa rationis imperio.


6.07.2011

De "lege coniecturae innocentiae" pari omnibus


   Per hos dies in quibus multum dictum est de Gallis eorumque "lege coniecturae innocentiae" et de Germanis eorumque "praecipitibus accusationibus" et de Hispanis eorumque "cucumeribus insontibus", recordata sum quandam facetam fabellam ab archiepiscopo Hispano Bernardino Gomesio Miede (ca. 1515-1589) in Commentariis de sale conscriptam (Valentiae 1579), in qua primae partes actae sunt a quodam facetiore mireque perarguto parasito cui nomen est Moretus, "sic ab eius colore fusco dictus a Paulo Iouio (1483-1552), Italo historico elegantissimo, propter insignem illius parasitandi artem inter illustres sui temporis relatus". Quamuis nondum inuenerim ubi exacte relata sit haec historia inter opera Pauli Iouii Nouocomensis quotquot extant omnia, nisi ficta sit, ecce tamen uobis:

   "Sed hanc quidem multo augustiorem inter proceres et magnates urbis comparari [Moretus] solitus erat in conuiuiis, comiter ac sine contumeliae aculeo unicuique quod suum esset appingens.
   Nam superioribus diebus forte, accumbentibus Hispanis simul et Gallis cum eodem Paulo Iouio in mensa perillustris Cardinalis Farnesii, Moretus huic addictissimus, interim cum Gallis agens, multa de Hispanis cum summa eorum uituperatione referebat. Cum Hispanis uero contra, Gallos laudando uehementer extollebat. Interrogatus ab Italis cur modestiae Hispanorum apud Gallos tam impudenter detraheret sibique ab Hispanis plura accepturo tam male consuleret?: «Quia noui -inquit-  utriusque gentis ingenium; Gallis enim, quia plura sibi arrogant, non tam propriae laudes quam aemulorum uituperationes gratae fiunt. Hispani autem, paulo gloriosiores, laudari apud se aemulos libenter patiuntur, quoniam ex eorum laudibus maiores sibi accrescere putant. Quare dum sic me gero, et omnibus ualde gratus sum et capio munera parte ab utraque simul."


At nolite sollicitari, lectores lectricesque beneuolentes, aculei paulo salsiores  in Hispanos a me ipsa intorti erunt in posteriore commentario, ne insulsum bellum Hispanico-Gallicum neque Hispanico-Germanicum frustra sumamus hodie.