Entradas

Tempora mutantur et verba in illis!

Imagen
Hac hebdomade modo delapsa in schola Latina praelegi Martialis duo epigrammata, quorum in altero poeta cum viro colloquitur, altero cum matrona de matrimonio. Si Romanus vir in matrimonium ire et feminam uxorem suam facere volebat, tunc "eam ducebat domum", quod sponsa ad domum sponsi ducebatur per paranymphos et faces praeferebantur, unde faces et taedae saepe pro ipsis nuptiis sumuntur; si autem femina alicuius uxor factura erat, ipsa "ei nubebat",  quia ea erat nupta siue tecta flammeo lutei coloris. Sed vita moresque saepe mutantur, unde homines verba quoque mutant  et locutiones fingunt miras, sicut haec poetae: 
Martialis epigramma VIII 12: Ad Priscum Vxōrem quārē locuplētem[1] dūcere[2] nōlim,
      quaeritis? Vxōrī nūbere[3] nōlo meae.
Īnferior mātrōna[4] suō sit, Prīsce, marītô;
      nōn aliter fīunt fēmina virque parēs[5]. Martialis epigramma X 69:Ad Pollam Custōdēs dās, Polla, virō; nōn accipis ipsa.      Hoc est uxōrem dūcere, Polla, virum.
   Tempo…

Autumnale haicu

"The Last Leaf" 📷Ron Jones pic.twitter.com/awlPUddgU2 — james rees (@jrees04) 14 de octubre de 2018
     'Autumnale haicu' 

      Rami gelascunt
      sed ultimum folium 
      tenax non cadit.

Tanka de antiperistasi

Imagen
Intra spatium decem dierum Tertius conventus omnium gentium fiet de humano usu cultuque salis. In Hispania septentrionali celebrabitur, in oppido Novae Victoriae vulgo Gasteiz nuncupato. Illic nos conveniemus homines salis fautores multi et quamquam nescio quot linguae latinae cultores intersint, scientiae  saltem amatores procul dubio erunt, unde opera plurima commendabo Latine saeculo litterarum Renascentium scripta, quae de facultate salis refrigerandi potiones primum tractaverunt, ut puta, Gomesii Miedis Commentarii de sale, Blasii Villafranca Methodus refrigerandi ex vocato sale nitro vinum aquamque ac potus quodvis aliud genus (de quo discipulus quidam thesim doctoralem parat me duce), Cardani De subtilitate libri et ita porro.
      Inter conventum salinas clarissimas illius loci spectaturam esse spero, quarum imagines ope lucis expressas vobis me ostensuram esse polliceor. Interim vobis offero haec carmina quae, etiamsi insulsissima, fructa tamen sum, dum ea pangebam.

 …

Quo modo sal conficitur ex aqua marina?

Imagen
Hos dies aestivos atque otiosos, quibus de sale multa et cogito et scribo acroasim academicam parans, locum offendi studium meum excitantem a clarissimo Georgio Agricola scriptum in libro De re metallica (Basileae 1556: 439-441), ubi ipse describit quomodo sal ex aqua marina in salinis conficiatur. Placuerunt enim mihi Agricolae verba per imagines illustrata, quae vobis quoque offero ex lexico Forcelliniano explicata:

A. Mare.  [Congregatio aquarum salsi saporis, pontus (Gr. θάλασσα. Hisp. 'Mar')]

B. Stagnum.
[Aqua e mari aut flumine exundans et quiescens, lacus sive natura sive arte confectus (gr. λίμνη. Hisp. 'Lago', Gad. 'Estero')].

C. Septum.
[Vel saeptum. Locus munitus, et quocumque saepimento vallatus et clausus, cujusmodi sunt stabula, ovilia, vivaria etc. (Gr. φράγμα. Hisp. Cerca. Gad. ¿'Largadero?'. ¿'Lucio'?)].

D. Incilia
[Locus depressus ad latus fluminum, aquae derivandae causa ( Gr. διωρυγή, ἀμάρα. Hisp. CanalesAcequias. Gad. ¿…

Fides

Imagen
Inter virtutes Romanas omnes praecipuam esse existimo fidem, quae una cum virtutibus eis, quae liberalitas beneficentia iustitia sunt, pertinet, ut Ciceronis opinio fert, 'ad mansuetudines morum ac facilitatem' atque, Valerio Maximo teste, 'certissimum salutis humanae pignus' est.

       Fidei autem vis mutata esse videtur decursu temporum ad linguam meam maternam perventorum, quoniam hodie vox haec apud nos sensum religiosum (ad Deum videlicet relata) vel amatorium (ad conjugem scilicet pertinens)  maxime prae se fert. Qua de causa cum sermone Latino utor, mihi juvat nomen usurpare  Cassandrae Fidelis, sicut femina illa Veneta litteris clarissima, utpote quae fidem tanti faciam humanam et ipsa fidelissima fore spero non tantum erga Deos aut conjugem, sed maxime erga viros mulieresque sodales et necessarios et amicos et concives.

    Marcus Tullius in secundo libro De officiis de fide scripsit haec:

"Fides autem ut habeatur duabus rebus effici potest, si existima…

Sua cuique persona

Imagen
Nudius quintus ex itinere quodam una cum altera familiae parte facto redii jucundissimo et cras denuo domo exibo ad aliud iter cum altera parte faciendum, quod spero fore ut, nisi melius, saltem par sit priori. Aliquatenus autem hoc dubito, propterea quod numerus hominum duplex erit.
    Nunc enim, dum horis duabus vacuis fruor et antequam sarcinas colligam, vobis, fideles lectores, illustrare breviter conabor quid a me ipsa mense toto Julio tacita factum sit.
    Mensem quidem illum praetermisi inanem alicuius rei utilis aut maximi momenti, quia mense superiore, scilicet Junio, a quibusdam hominibus, qui sodales dicuntur, me deceptam esse sentivi, quamobrem fortasse e calamo scriptorio nihil expromere poteram nisi nugas aut insulsitates et eadem causa mense sequenti silere malui. Sed hodie antequam peregriner, in scriptorium reverto alacris ac viribus reparata.
    Tantummodo una solaque res maximi ponderis evenit mense praeterito. Magister enim praemio merito cohonestatus est ab …

Unaquaeque res duas habet facies

Imagen
Unaquaeque res, ut Epictetus ait, duas habeat ansas vel potius facies, unde si rem academicam altera ex facie consideres atque eum scorpium, qui latet sub tanto lapide, perpendas, profecto ea ipsa (quod pace multarum bene moratarum academiarum dixerim) nulla alia tibi visa erit miserior, nulla deformior, nulla demum sub tanto pulchro ad deridendum paratior.

De sale prudentiae

Imagen
Amicus noster Iarcius Gadirus, vir ingeniosus et urbanus sale prudentiae praeditus, 'Conspectum adumbratum ac perficiendum de litteris Latinis omnis aevi" parat. Opus hoc mirum et utilissimum est, utpote quod nihil simile exstat pervestigatoribus et studiosis Latinae linguae.

      Hodie enim Ioannis Audoeni, qui 'Martialis Redivivus' sive 'Anglus' vocitatus est, Epigramma de dicacitate et prudentia denuo legi et eius recordata sum:

Haicu muriaticum

Imagen
Sal et aphyae
in lagoena vitrea
mattea prima.

Vitae humanae compendiosa descriptio

Imagen
Dum Lucii Flaminii Siculi orationem quandam heri evolvebam, forte in hujus orationis locum scriptum incidi quendam, qui ad Francisci Petrarchae epistulam me transtulit, in qua ipse vitam humanam per multiplices figuras compendiose describit.

    Epistula autem, ut verius dicam, potius quam amicorum colloquium absentium videtur ludum verborum esse vel exercitatio ingenii. Utcumque est, pulchra, elegans et jucunda ante oculos lectorum exhibetur ideoque vobiscum compartiri volo, ut mihi dicatis an forte vos consentiatis cum vitae descriptione a poeta illo Italo clarissimo facta et quae junctura duorum vel trium verborum a Petrarcha usurpata maxime vobis, lectores mei candidi, placeat.

  Ecce enim litterae ad discipulum amicumque Lombardum de Serico, custodem Petrarchae operum, missae nescio quo anno, sed sunt qui dicant fuisse ca. 1370, id est, in extremo tempore eius vitae:

  "Quid mihi de hac vita, quam degimus, videatur, interrogas. Neque immerito. Multae enim et vari…