2.20.2015

Quem modo tam rarum cupiens uix lector haberet

C. Plinii Secundi Nouocomensis Naturalis Historia [Editio princeps, Venetiis: Ioannes Spira, 1469] 
Colophon

    In rete omnium gentium 'editionem principem' modo inueni totam Naturalis Historiae, anno scilicet 1469 editam, eamque optime ope lucis descriptam, cuius primam atque ultimam paginam uobis partim monstro. Confiteor attente non legisse antea epigramma quod in colophone inuenitur. Arrident quidem multum mihi carmina in quibus libri iucunde loqui uidentur. Ecce uobis, lectores mei, epigramma gratum, ad quod litteram initialem idoneam (scilicet consonantem Q) eamque ornate pictam apponere non potui, utpote quae illic non appareret. Aliam ergo selegi pulchre delineatam ad "Naturam" uidelicet significandam: 


Quem modo tam rārum cupiēns uix lector habēret
       Quīque etiam fractus pēne legendus eram,
Restituit Venetīs mē nūper Spīra Ioānnes
       Excripsitque librōs aere notante meōs.
Fessa manus quondam moneō calamusque quiescat.
       Namque labor studiō cessit et ingeniō.
                  M.CCCC.LXVIIII


    ORDO: Naturalis Historiae libros, quos in manibus tenere lectorem cupidum difficilius esset, quoniam eorum folia quasi trunca et mutila erant, Ioannes Spira apud Venetos nunc primum refecit eos exscribens artis typograhicae gratia. Manus enim fessae ob identidem scribendum quiescere iam possunt. Nam ingenium studiumque laborem uinxerunt.   

2.18.2015

Quousque tandem


   Cum in hoc scriptorio retiali insulsitates enarrare olim coepi, numquam imaginata sum hodie, octo annis post, me adhuc adesse coram uobis, lectores mei fideles, scribentem. Quippe prorsus nescio quousque tandem ipsa abusura sim patientia uestra. Hodie enim quid agam bene scio, cras autem semper ignoro. De uobis sane res aliquatenus pendet. 


2.14.2015

Num tempora mutantur?

    Hodie plerique homines de Amore et loquuntur et scribunt. Ego autem de aliis argumentis insulsioribus mecum uoluere malo. Cur sic agis, Alexandra? Quia equidem uolo. Vix intra spatium unius mensis noua comitia celebrabuntur mea in pulchra regione Baetica. Quid noui sub sole? Fere nihil nisi quaedam res inusitata atque inaudita inter candidatos quattuor factionum politicarum, quae colores a ciuibus Baeticis dilectos induere conentur. Quare id faciant, fortasse requiritis. Attente inspiciatis quaeso, lectores candidi, imaginem hanc:

Susana Díaz Hispalensis (PSOE)        Ioannes M. Moreno Barcinonensis (PP)    Antonius Maíllo Cordubensis (IU)  Thersa Rodríguez (Podemos)

    Et nunc illam nouissimam conferatis cum hac abhinc tres annos descripta:

Iospehus A. Griñán (PSOE), Xaverius Arenas (PP), Diidacus Valderas (IU). Victores Comitiorum anno 2012. Fotos EFE

   et cum hac:

Quam factionem politicam ciues Baetici uictricem esse cupiunt? 

  Si optata Baeticorum ciuium, quae in imagine supra apposita diuersis coloribus illustrata uidetis, accurate rimamur, duae actrices eminent in scaena publica, altera quae partes primas actura esse uidetur, altera quae inde ab aestate anni superioris usque ad hiemem praesentem in theatrum politicum subito et propere et ualide intrauit. Quamquam terra Baetica semper descripta est colore rubro et uirili, suspicor tamen mox nos eam coloribus mixtam prospecturos esse. 


     Eventus breui omnibus notus erit. Vtcumque autem erit, spero fore ut, si tempora mutentur, conciues omnes uictores fiamus sine clade.  

2.03.2015

"Urbs et rus" (3)

    Abhinc duos annos et nonnullos menses per cursum publicum accepi tres imagines coloribus aquariis pictas lepidas, quas in occulto habere nolebam ideoque ab artifice ueniam petiui ad eas in lucem edendas, quas quasi "amicitiae pignus" ipse misit easque libenter ego accepi.  
     Primam iam monstraui hoc in Scriptorio insulso atque etiam secundam in pagina Circuli Gaditani. Tertia deerat exhibenda, quam autem mihi solae seruare cupiebam, sed... mentem tandem mutaui. Quidni, si tempora quoque mutantur? Sed cur hodie? Quia uolo et possum. 

Vtrum uos malitis urbemne an rus? 
 
  Ignoscite mihi, lectores mei candidi, colores imaginis pessime mea culpa lucis ope descriptae, nam picturae chartaceae missae longe pulchriores sunt. 


2.01.2015

De commutatione temporum rerumque


     Februarius mensis incipit et cum eo uicissitudines rerum prospiciuntur. Mensis quidem est in quo circa me nonnulli sunt qui diem natalem celebrabunt suum, frater scilicet et sorores geminae et collega altera cara gregis Latini philologici et amica Baetica illa quacum sola commercium epistularum Latinarum habebam, necnon quidam magister Caesaraugustanus isque primus amicus Latine scribens quem noui per Scriptorium hoc insulsum, quod etiam hoc mense nouum annum agit eumque, nisi fallor, octauum.     

    Anni quidem succenturiantur eosque meliores fore semper speramus, quod saepe uidelicet non accidit sicut somniaueramus. Sed hoc anno 2015º spes maxima posita est in suffragiis multis, quae, post alia extra Hispaniam data, populo nostrati dabuntur quaeque auram nouam adlatura esse speramus.

Alexis Tsipras Graecus (Syriza) et Paulus Ecclesiae Hispanus (Podemos) germanissimi.

  Ecce nobis index Kalendarii comitialis huius anni:
  • Die 10 m. Martii: suffragium academicum ad eligendum Rectorem Vniuersitatis Gaditanae (candidatos adhuc nescimus)
  • Die 22 m. Martii: suffragium regionale ad eligendum Praesidem Baeticorum

    Susana Díaz Hispalensis (PSOE)        Ioannes M. Moreno Barcinonensis (PP)    Antonius Maíllo Cordubensis (IU)
    Baeticane gens praesidem socialistam iterum feret eumque primum feminam? Ceterum nomen Theresae Rodríguez Gaditana (Podemos) non praetermitendum est. Etiam dicere uolo Antonium Maíllo Hispali condiscipulum fuisse Philologiae Classicae
  • Die 24 m. Maii: suffragia eodem die quam supra memorata sum, ferenda sunt ad eligendos praesides regionales, exceptis regionibus Baeticorum et Catalanorum et Vasconum et Gallaecorum. 
Rosa Díez Vasconica (UPyD) et Albertus Rivera Catalanus (C's)


Imago mense Augusto 2014 descripta, in qua Angelissima et Marianus inspiciuntur amicissimi, ubi ea Hispaniam uisitauit.

      Post suffragia in Graecia data (nuntium quem etiam collega Christophorus Macías Hispanice Latineque uiua uoce retulit et nunc tandem scriptum legere licet), Hispania ante oculos multorum posita est, quia factio uictrix apud Graecos dicitur esse par aut simillima alteri quae apud nos uix anno uno numerum auxit sectatorum et fautorum mirum in modum. 

De commutatione rerum promissa in praeconiis uariis politicorum

          "Mutationis" (ut alii dicunt) siue "reformationis" (ut alii dicere malunt) uox forsan sit quae in ore omnium, cum ciuium tum politicorum, magis in dies sonet, quoniam uidelicet necesse sit ut status rerum semper mutetur in melius, sed magis quam inter politicos uox illa personat inter ciues, utpote qui magis in dies bona sua commutari in peius et pecunia sua in inuolucris illicitis et in tabellis obscuris et in argentariis externis alienisque condiri uideant propter facinora ipsorum politicorum.

"Mutationis rerum initium est Europa".

          Verba uerba uerba et mortua et uacua et inania. Facta enim exspectanda et spectanda sunt, primum in proscenio Baetico Hispanoque, deinde uel potius simul in scaena Graeca atque postremo in orchestra Theodisca. Postea iterum canet chorus Hispanorum idque procul dubio aget sine consensu.



1.25.2015

De sale Ciceronis


     Symbolam utramque pedetemptim perficio, utramque partes primas de Plinio Maiore agentem, alteram autem Hispanice, alteram Latine exaratam. Vtramque lente, inquam, absoluo, quia simul mihi curandum est in lucem edere una cum quinque sodalibus commentationes aliorum collegarum, qui in honorem Ioannis Aegidii orationes et acroases habuerunt abhinc quinque annos, quod spero fore ut intra spatium paucorum mensium in formam quinque uoluminum iuste redigamus.
      In una enim symbolarum harum duarum, quas lente et pedetemptim ad metam impello optatam, locos scriptos rimor, in quibus bibliothecarius ille naturae Ciceronem, possessorem salinarum, excerpsit. Quos inter locos unum inuenio, in quo Plinius salem praebet facetum Tullii, cuius uerba eadem aut similia reperiuntur neque in eius operibus omnibus quae exstant, neque ab aliis scriptoribus memorata, quod uidelicet difficiliorem facit degustationem eius salis.
         Ecce locus Plinianus de sale faceto Ciceronis, qui in libro trigesimo et sexto Naturalis Historiae fieri potest legere his uerbis:
primum, ut arbitror, versicolores istas maculas Chiorum lapicidinae ostenderunt, cum exstruerent muros, faceto in id M. Ciceronis sale—omnibus enim ostentabant ut magnificum—: "multo," inquit, "magis mirarer, si Tiburtino lapide fecissetis". et, Hercules, non fuisset picturis honos ullus, non modo tantus, aliqua marmorum auctoritate.
    An Cicero ipse dixerit eadem uerba illa, quae inter uirgula clausa in opere Pliniano scripta sint, dubitandum est, nam aliis in locis Naturalis Historiae inueni uerba Ciceroniana ab Arpinate ipso aliter dicta, sicut haec quae in libro tertio De oratore legimus:
 Licet hoc videre in reliquis sensibus, unguentis minus diu nos delectari summa et acerrima suavitate conditis quam his moderatis, et magis laudari quod terram quam quod crocum olere videatur
 quae Plinius Maior in libro decimo et septimo sic memorat alio modo eoque directo:
 Cicero, lux doctrinarum altera, "Meliora," inquit, "unguenta sunt quae terram, quam quae crocum sapiunt”.
   Vtcumque res se habet, locum illum Ciceronis salsum facetumque haud omnia palata delicata degustare ualent, utpote qui interprete egeat fussiore quam fuit Plinius ille nimis pressus, qui pro Herculem exclamans putauerit picturas forsan in honore esse non potuisse umquam, ne tanto quidem, si marmora maiore auctoritate fructa fuissent.
     Inter interpretes quidem magno acumine praeditos adest Ioannes Harduinus, qui interpretatus sit marmor Tiburtinum, utpote Romae lapidem uulgarem, in eam insulam aduectum accepisse fortassis ab loci, unde peteretur, intercapedine pretium. Quem uidetur aliquatenus sequi Petrus ille Bayle.
     Alius autem commentarius exstat fussissimus, quem Iulius Sillig haud insulse instruxit, cuius lectionem uobis, mei lectores fideles, commendo totam:
         Ceterum nemo interpretum docuit, quo sententiarum nexu hoc Plinii epiphonema cum Ciceronis sale cohaereat, unde etiam factum est, ut unus alterve eorum illud Ciceronis dictum ut misellum rideret. Cicero cum illa verba diceret, significavit illos parietes e marmoribus versicoloribus exstructos minime sibi admiratione dignos videri, ut quos iam natura, non hominum manus finxerit; multo magis se eos admiraturum esse, si Chii illos parietes simili quidem modo exornassent, sed lapide Tiburtino vilissimo condidissent; tum enim in iis artem hominum admirationi fore. Hoc igitur dictum Plinio occasionem praebet sententiae Ciceronis confirmandae, dum dicit: vere de hoc marmoris maculosi luxu iudicavit Cicero, quo factum est, ut parietes tali marmore obducti pluris aestimentur quam pulcherrimis picturis exornati. Quodsi enim ille luxus iam olim in Graecia invaluisset, Graeci non opus putassent domuum suarum muros picturis exornare; satius habuissent eos illo marmore obducere, unde arte pingendi facile supersedissent. Salse igitur Cicero carpit Chios, eos admonens murum vel vilissimo lapide exstructum, sed picturis exornatum pretiosiorem sibi videri maculoso illo marmore, quo vulgus hominum picturam inutilem et supervacaneam reddi arbitretur. Qualem vero de pictura eiusque pretio iudicem Plin(ius) hanc sententiam ferens se praebuerit, omnem scilicet picturam non nisi parietibus exornandis et decorandis inservire existimans, non est quod moneam. Bene factum, quod neque Apelles neque eius admiratores Plinium ita iudicantem audiverunt.
     Qualem uero de pictura eiusque pretio iudicem Plinius illam sententiam de marmoribus uersicoloribus ferens praebuerit, ego quoque non auderem monere, sed dum haec lego, in mentem ueniunt pictores urbici tales quales muros aedificiorum domorumque hodie exornent, quos censeo pingere non potuisse umquam, si parietes marmoribus luxuriosis et maculosis exornati essent.

Banksy pinxit 

1.04.2015

Decem bona argumenta

        Librum nuper emi in taberna oppidana tamquam munusculum Natalicium mihi ipsi donatum, cui titulus est Quidni lingua Latina? Decem bona argumenta (Barcinone 2014), auctore Friderico Maier, professore emerito in Vniuersitate Studiorum Berolinensi "Humboldt" nuncupata. Versionem uidelicet Hispanicam emi libri illius, cuius editio princeps Theodisce prodita est Warum Latein? Zehn gute Gründe inscripta (Stutgardiae a. 2008; ibidem altera ed. a. 2014).
          Auctor quidem opinionem plane et breuiter exponit suam de argumentis quae linguam Latinam -quam "mortuam" existimat, id est "immutabilem" (p. 12)- faciunt disciplinam praecipuam in hodierno Gymnasio Europaeo. In conspectu autem fere quinquaginta operum, quae in calce libri (pp. 119-129) auctor lectori suggerit ab se ipso rimata, nullum inuenio opus alio sermone scriptum quam Theodisce, excepto commentario diurnario Anglice uno, nihil autem Latine scripto (saltem illud perpulchrum Valahfridi Stroh adest, quod opus fere unum solumque est mihi notum toto in illo indice). Quippe Germani una cum suis Gymnasiis singulares atque admodum dissimiles sunt Hispanorum ceterorumque incolarum Europae necnon Americae et Africae  et Asiae et Oceaniae, sed, utcumque est, en uobis, lectores mei candidi totius orbis terrarum, argumenta ab illo professore Theodisco praebita quasi decalogum ad ingrediendam uiam Latinitatis:     

1. Via optima ut sciamus ad unguem quid sit 'lingua'
2. Palaestra ad exercitandam linguam maternam
3. Circuitus gymnasticus mentis
4. Pons qui ad linguas peregrinas hodiernas ducit
5. Officina ubi artem rhetoricam perscrutemur 'perfidam'.
6. Cella descensoria ad radices Europae
7. Conclaue ubi colores litterarum Europaearum conduntur quasi thesaurus
8. Cubiculum ubi discipuli legere possunt opera Europaea praecipua
9.  Locus ubi homines, qui orbem terrarum mutauerunt, conuenimus
10. Aditus ad fontes poeticos et philosophicos

     Suntne uobis argumenta bona? Vtrum alia sunt maioris ponderis? An haec satis superque uobis uidentur?

***

P. Scr.: Verba Latina fere nulla, excepto uocabulo 'Gymnasio", scripta sunt hoc in opusculo de lingua Latina et paucissima quae exstant, menda prae se ferunt, quae nescio bene utrum auctori imputanda sint an interpretatrici, cui nomen sit Daniela Paglietti, uel domo editoriae. Ecce:
p. 69: ubi dicitur "Cicerón ... le tilda de 'segundo Orcus' (Orcus antiguo)" dicendum est "Cicerón ... le tilda de 'segundo Orcus' (alter Orcus)" 
p. 91: ubi dicitur "inquitas (sic) aduersae partis" dicendum est "iniquitas partis aduersae". 
p. 92: ubi dicitur "quia  hominium est" dicendum est "quia hominum est". 
p.   108: ubi dicitur "Cicerón reproduce como infinitum quiddam" forsan potius dicendum sit " Cicerón reproduce como infinitum quoddam".

1.01.2015

Bonum omen fati

     Prima epistula noui anni MMXV, quam recepi, Latine scripta atque humanitatis plenissima est. Quod fortasse nihil aliud significet nisi amici mihi sint eique cari, sed animo fingere malo hoc quoque esse bonum omen fati:  
     "Dulcissime tua, cara Sandra, mihi afficiunt humanissima verba.  
     Dixisse Vergilium illud ex memoria crediderim: Omnia fert aetas, animum quoque. At sunt in nepotibus (qui ei certe defuerunt) fundamenta firmissima nobis, ut illud, quod aetatis gravitate fertur, aetatis redeuntis gaudio restituatur: animus tener et iucundus. 
      Toto corde exopto, Sandra, ut hic annus res novas et meritas tibi tuisque afferat".

Annum nouum MMXV faustum!

Imago ope lucis a fratre descripta hoc in loco

12.29.2014

Imperator

    Fabulam cinematographicam de argumento Romano modo inueni, dum per rete omnium gentium nauigabam, cui titulus est "Imperator". Quod inuentum non esset alicuius momenti nisi foret hac causa duplice, quia uidelicet actores et histriones (rem miram!) Latine loquuntur (non dicam utrum recte an perperam: sententiam uos ipsi dicite) necnon argumentum, ut solet, ridiculum inaneque non uidetur, immo serium graueque. Pellicula enim a Polonis (nisi fallor) facta partem narrat breuem uitae Marci Saluii Othonis, imperatoris scilicet qui Romae clauum tres menses tenuit anno 69 post Christum natum. Ecce summarium:



       Non omnia quidem bene auscultantur, praesertim cum aliquid uoce summissa dicitur, et nisi uersio Anglice scripta sub imaginibus praeberetur (atque etiam Polonice, nisi fallor, sed lingua haec mihi obscurior est), difficile esset uerba nonnulla aliquando intelligere. Nihilominus actores partes suas recte agunt et enuntiatio haud illepida esse uidetur, etiam non sit illa quae dicitur 'restituta'. Sententiam autem ultimam dicere nondum possum, nam pelliculam iterum spectare uolo attente. Postea fortasse plura addam. Interim en uobis tota digna uisu dies hos feriatos et otiosos Natiuitatis:




        Valete.
        

12.07.2014

De carmine quodam Michaelis ab Albrecht

      Ecce alterum munusculum mensis Decembris lepidum elegansque, quod uobis, lectores fideles, inuicem dono dare uelim et praesertim uni uestrum singulari, cuius nomen dicere non possum, quia nullum est. Carmen est quoddam quod, quamuis a me non compositum sit (quomodo possim pessima poetria!), in libro tamen continetur quem neque in Bibliothecis omnibus inuenire neque per rete omnium gentium electronice descriptum euoluere facile est. Fortasse quidem requiratis, lectores amici, quare id faciam, id est, quare ipsa aliquem obscurum donem carmine alieno. Certo scio: quia uolo et possum. Fortasse quoque conqueramini cur nouum non sit poema ideoque iam lectum. Vel immo fortasse flocci hoc faciatis, sed utcumque est, id perlegere mihi ipsi cum nouitati tum uoluptati fuit.
   Poema De Florida paeninsula inscribitur, cuius auctor est clarissimus Michael ab Albrecht*, professor emeritus, ut bene scitum est, Vniuersitatis Studiorum Heidelbergensis, qui inter alias in Vniuersitate Studiorum urbis illius Floridensis cui nomen est Gainesville, professus est anno academico 1986/87. Quae quidem uicissitudo fortunae in uita professoris Theodisci mihi nunc expromenda est, ut omnes intelligamus causam cur magister ille egregius ex terris frigidissimis septentrionalibusque Veteris Orbis oriundus laudes ac uirtutes cecinerit paeninsulae illius longinquae in Nouo Orbe sitae, ubi sol fere semper splendeat atque incolis surrideat fortunatis pariter ac nobis incolis Gaditanis Insulae Legionensis.
     Carmen concinne distributum est in nouenas strophas Asclepiadeas quae dicuntur tertiae, quae singulae constant ex Asclepiadeo uersu minore bis posito, quem sequuntur uersus Pherecrateus et Glyconeus. Quarum omnium maxime placet stropha tertia mihi, utpote quae animo ad uiuum fingere possim ramos barbatos canosque arboris illius natiuae supra quos auis canora digna miratu sine intermissu sonum edit modulatum dulcem extentumque uiridiscentibus campis. Vtinam imagines lucis ope captae penes me essent ad carmen tam uiuidum illustrandum, sed eis pro dolor careo propriis atque idoneiis, nam hanc apricam paeninsulam ideoque felicem numquam uisi nisi per oculos alterius:
Dum tellus patria est imbribus ac nive
victa et vincta, gelū tū sine, Flōrida,
     fēlix sōle renīdes,
          circumplexa sinū maris, 
flōrēns āzaleīs atque camelliīs
rūbrīs et niveīs et violāceīs,
     intacta et glaciālī
          saevīs flāmine ventibus. 
Iam cantantis avis dulce sonat melos,
iam campī viridēs, et foliī novum
     barbīs obsita cānīs
          ecce arbor decus induit, 
Fulget per nemora atque invia trāmitum
instar sōlis aquae fōns referēns simul
     quercūs, arva, domōsque
          caelī et caeruleās viās. 
Salvē, terra ferax largaque fontium!
Nōn aestāte gravī sōlibus ūreris,
     nam tē frīgore pascit
          argentī similis latex. 
Numquam pōma tuum dēficiunt solum,
aut lactūca novō grāmine sūcida,
     fēlix tū ter in annō
          rīdēs fructibus auctior. 
Nec, pagūre, marī nec, pelicāne, abes.
Piscis, sponte petis, crēdule, rētia.
     Nusquam lītus harēnīs
          albīs Ōceanī caret. 
Sīve, hospes, sequeris per nemora ālitēs,
seu magnum minitāns īnsidiīs genus
     indāgāre lacertae
          vis palmēta per āvia, 
Tū, cūpressus ubī stīpite mortuō
ornat stagna nigrō rōre silentia,
     magnum Pāna cavētō
          aestīvī nemoris deum.

________________________
*M. von Albrecht (1989). Scripta Latina. Accedunt uariorum Carmina Heidelbergensia dissertatiunculae colloquia, Studien zur klassischen Philologie Bd. 41, Frankfurt am Main-Bern-New York-Paris: Peter Lang, pp. 149-150.

12.05.2014

De fonte Gaditano


Sancta Electris tandem Gades aduenit


           
 Haicu hiemale:      
De Sancta Electride     

          Aquae fons fulget     
candidae caeruleae     
sub nigra nocte.    

12.01.2014

Editiunculae ad usum discipulorum


Editiones ad usum
discipulorum
     Hodie mensis incipit ille munerum atque donorum, quamobrem nihil magis idoneum mihi uidetur huic diei Kalendarum Decembrium quam lectores fideles donem proposito nouo. Quippe in pagina nostra nuper condita cui index Sal Musarum, magis in dies crescenti, nouam pagellam publicare decreuimus, in qua monstrentur editiunculae ad usum discipulorum a sodalibus amicisque Circuli Gaditani paratae.

      Aliae editiones quidem, quae illic uobis commendo, fortasse iam sint uobis notae, utpote quae olim in lucem a me ipsa editae sint hoc in scriptorio, aliae autem nouissimae sunt, sicut Quartum capitulum fabulae a Michaele von Albrecht pervenuste fictae, cui index 'De Simia Heidelbergensi' (auctoris uenia impetrata), de qua fabula unum et alterum commentarium quondam iam hoc in loco scripsi, uel etiam Erasmi Colloquium de iuuene et Echo, utrumque a Iarcio nostro explanatum atque illustratum. Nouas autem alias paramus, quae speramus fore ut studium maximum moueant uestrum.

       Haec pagella ficta est quasi iter litterarium per saecula, nempe inde ab Antiquitate usque ad saeculum uicesimum primum, quia, ut bene compertum habetis uos omnes, lectores candidi et prudentes, lingua Latina non est antiqua tantummodo. Homines docti per saecula Latine scribere numquam destiterunt et immo inter se loqui pergunt. Si id uehiculum conscendimus, libros Latine per saecula scriptos euoluere possumus de multis disciplinis.

          Agite ergo, lectores sermonis Latini cupidi! Conscendite nobiscum uehiculum temporis! Hodie enim dies optimus est ad iter hoc faciendum.