12.31.2012

Annum nouum exopto mellitum ac salsum



      Miror in dies, nam noua semper disco inaudita inopinata! Crustum Natalicium quod ex melle amygdalisque confectum est apud nos notissimum nomine "Turrón", nouum inuenio confectum ex theobromate (70%) et lycopersico crepitanti et amygdalis cum pipere et praecipue... sale!  Probandumst.

      Dum delicia ex theobromate confecta probo et gusto dulciola Natalicia, dum Angelissima nobis nuntiat annum nouum 2013 in amarum uertentem simul monens 'aequilibrum' iustum et necesarium et crepitans, dum homunculi politici nobis uerba piperata dant, ego tandem omnibus uobis ominor dies futuros plenissimos amore ualetudineque bona et praesertim.... sale.

       Fruimini igitur hoc peruigilio ineuntis anni et multa gaudia uobis precor noua!
    

12.21.2012

Carmina hiemalia

Hiems imminens
palpitanti pectori
rutilae frondis 

       Abhinc aliquot hebdomades epistulam accepi cuiusdam poetae Latini Austriaci nomine Gerardus Alesius, qui mihi indicare uellet aliquid de collectionibus haicuum uariorum meis, in quibus ego ipsa eius uersiculos adhibuerim. Is quidem nonnulla haicua mutuatus erat ad exempla haicuum proponenda in 'periodico paruulo', ut eisdem eius uerbis utar, magistris linguae Latinae Austriacis destinato, quod "Circulare" inscribitur (inspicite quaeso paginam sextam). Comissimus quidem mihi fuit Gerardus, quippe qui pegmata librorum mea duobus muneribus honestauerit musicis, nempe libris natis fetura recenti apud ingenium binorum poetarum, alterum femininum, alterum masculinum, utrumque autem grauidum sale musarum:

Annae Elissae Radke et Gerardi Alesii carmina recentissima
         Hodie, cum nouum intret tempus anni quod est hiemalis (saltem apud nos Europaeos occidentalesque) et uale dicimus autumnali tempori, ad hoc celebrandum non solum haicum, ut mos est mihi, uobis affero, sed praesertim nonnullas strophas sapphicas a Gerardo Alesio concinnatas (de carminibus Annae Elissae Radke uideatis nunc hic; de quibus plura ego dicam alias), quoniam illud carminum genus hoc anno maioris pretii ac ponderis esse uideatur.

     Ecce prima oda numero XXV inscripta "Ambulatio autumnalis", quas strophas Sapphicas selegi ad autumnum uale dicendum, quod imaginem pingit uiuidam naturae semimortuae:
Pallidus quam pallidus -ach- tuetur
languidas sol deciduas frondes.
Una avis deserta comes per arva;
    cuncta vieta. 
Hic iacet moestum catuli cadaver.
Umbra iam surgens tegit ossa. Plumas
contremiscens inflat avis, mi avis dic:
     quid faciemus?         
       Alterae uero strophae Sapphicae quae etiam mihi cordi fuerunt, haec sunt numero XVIII, quae officium bene functum celebrant cuiusdam magistrae Latinae linguae (rem permiram! nam impraesentiarum haud pauci magistri uituperati sunt et plurimi contempti sumus), cuius gratia paruulum ingenium conditum est et conformatum ad maiora:

         "Lilo Ellersdorfer (1943-1990)"
Debitas multos tibi iam per annos
gratias dum reddere posse cunctor
linquis et serus venio dolore ad
   muta sepulcra. 
Tu Latine me cupidum docebas
parvulum tuque ingenium fovebas
semper adiutrix aderas egenti
    rara magistra. 
Spes fefellit vana meaque culpa
irritus fio. Cinerem tamen nunc –
si quid hoc est – adloquor atque seras
   concino grates.

     Fruimini, lectores mei, lectrices carae, hoc frigidissimo tempore brumali legentes carmina haec atque alia tepidissima.


12.16.2012

De sermone amasio


     Modo legi disticha haec a Ioachimo Du Bellay composita, dum Romae is uersabatur ab anno 1553 usque ad annum 1557, continentia in eius Elegiarum libro quae in lucem edita sunt inter alia in opere c.t. Delitiae C. poetarum Gallorum, huius superiorisque aevi illustrium (1609) necnon in libello inscripto Les amours de Faustine (1923):

Ad lectorem  
Cum tot natōrum castō sociāta cubīlī
    Mūsa sit ex nōbīs Gallica facta parēns,
Mīrāris Latiam sic nōs ardēre puellam,
    Et ueteris, Lector, rumpere iūra torī.
Gallica Mūsa mihī est, fāteor, quod nupta marītō:
    Prō Dominā colitur Mūsa Latīna mihī.
Sic igitur (dīcēs) praefertur adultera nuptae?
    Illa quidem bella est, sed magis ista placet.

      Hispanicus sermo mihi est, confiteor itidem, quasi maritus nuptae, sed qui me allicit quinque sensibus est sermo Latinus. Fortasse miremini, lectores candidi, lectrices desideratissimae, quod formosum puerum cupiditate ardeam Latium et marito anteponam amasium minus iuuenem: ille quidem uenustus est necnon uirilis, hic autem  magis me delectat utpote uirilior et tenerior et grauior numerosiorque necnon dulcior.


12.10.2012

Qua re Graecia?

Omnibus magistris dicatum a Petro Olalla 


Φιλοκαλοῦμεν γὰρ μετ' εὐτελείας καὶ φιλοσοφοῦμεν ἄνευ μαλακίας (34:20)

Nam elegantiae studemus, sed cum frugalitate, 
et philosophiae incumbimus, sed sine mollitie.

[Thucydidis De Bello Peloponnesiaco Liber II, cap. 40]


[Sagunti oratio habita 27/11/2012]


________________________________________
De alphabeto Graeco et de lingua utraque (23:55)
De prima lingua uehiculari (25:40)
μηδὲν ἄγαν - γνῶθι σεαυτόν (34:50)
De spiritu Humanitatis (35:20)



12.05.2012

De mola salsa pro ture


     Hodie, me praesente, Dissertatio Doctoralis defensa est optima a Iesu Muriel sub ductu magistri Iosephi Mariae Maestre et sodalis Raphaelis Gallé, quae agebatur de opere cui titulus est Graecarum institutionum compendium a Michaele H. Ledesma Valentino medico conscriptum (Valentiae 1545). Discipulus doctorandus in studium operae strenue incumbuit et "criticam", quae dicitur, editionem confecit necnon primum in sermonem Hispanicum eam uertit. 
     Multum operae et laboris et annorum consumpsit auctor, quippe quod opus Latine Graeceque conscriptum non solum diffusum esset, sed praesertim litterae Graecae typographicae difficiliores lectu plerumque essent. Gratulor enim Iesui pro Dissertatione optima atque etiam eius moderatoribus. Professores quoque participes tribunalis iudicantis sententias protulerunt disertissimas, quibus multum didici.


      Quisnam autem sit Michael Hieronymus Ledesma, fortasse requiritis. Ecce Vincentii Pratavi Flandri carmen in auctoris encomium in calce operis:
     "Quis tu? Grammaticus. Simul Ledesma.
      Quis tu? Sum logicus. Simul Ledesma.
      Quis tu? Rhetoricus, Simul Ledesma.
      Quis tu? Philosophus. Simul Ledesma.
      Quis tu? Carminis auctor. Simul Ledesma.
      Quis tu? Sum medicus. Simul Ledesma.
      Quis tu? Graecus. Et est quoque hic Ledesma.
      Quis tu? Osor ἀσόφων. Et est Ledesma.
      Quis tu? Barbara temno. Sic Ledesma
      Quis tu? Sum ingenio acri. Et est Ledesma
      Quis tu? Lingua eloquens. Simul Ledesma
      Ast haec iuncta tenet tamen Ledesma
      Solus. Si petis, id unde? Est Ledesma."
      Quisnam edepol esse potest simul tot homines? Nemo quidem nisi humanista.

      Tandem uobis excerpsi uerba epistulae nuncupatoriae ad Dominam Mentiam a Mendoça, Calabriae Ducem et Zenetensem, quae mihi admodum placuerunt; suspicamini, lectores mei, lectrices meae, qua de causa:
"[...] Nunc uero nostrum hoc quale quale est munusculum alacri fronte, ut solita es, Sereniss(ima) Princeps, accipies, Plinianae illius sententiae non oblita, mola nempe salsa tantum eos litare, qui non habent thura. Vale." 



11.22.2012

De 'domo arborea' imperfecta


  De nouo modo habitandi quasi auis 

                       Absolūtam nunc habitāre mōlem
                       Somniāuī egens quasi passer exsul,
                       Auream domum arboreamque sēdem,
                       Au, sine rāmīs. 

*

Legatis Syllabarii haicua hic.



11.18.2012

De mammis stillantibus


      Legere pergo librum Valahfridi Stroh attente et pedetemptim non tantum quod inter alia multa diuersaque mihi legenda haec lectio iterum facta lingua Hispanica iucundior fit quam Francogallica, sed praesertim quod a me poposcit moderator commentariorum periodicorum, quibus nomen est Minervahuiusce opusculi existimationem exarare eamque Latine, quod  procul dubio agam libentissime.

       Plurimae sunt sententiae et quaestiones, quae hoc in opusculo continentur atque studium maximum excitant meum, quoniam haud paucae insunt notitiae, quas confitendum est mihi ignotas esse, quod sibi uult multum mihi adhuc discendum esse. Hodie autem uobiscum compartiri aueo una hisce ex historiolis mihi noua.

Editio princeps Latinum textum continens
a Luca Holstenio prodita a. 1663
     Quot feminae Latine scribentes uobis, lectores mei candidi, lectrices desideratissimae, notae sunt quarum scripta in decursu litterarum Romanarum antiquarum supersint nonnulla? Omnibus quidem clarissimae sunt cum Cornelia, nata circa annum 190 a. Chr. n., P. Cornelii Scipionis Africani filia, Gracchorum mater, cuius tantum exstant uerba pauca eius epistulae ad Gaium filium missae ex libro Cornelii Nepotis de Latinis historicis excerpta, tum Sulpicia, quae Augusto regnante floruit et dicitur unica poetria Romana esse, cuius carmina tradita sint, quae inueniri possunt in tertio libro Corporis Tibulliani (c. 13 – 18), ubi amorem suum cantat Cerinthum.

         Praeter unam et alteram Latine scribentem siue saeculo IV  siue Medio Aeuo, Enchiridion Litterarum Latinarum paene nullum mentionem facit cuiusdam feminae Christianae nomine Vibiae Perpetuae, quae ineunte saeculo III (anno 202 uel 203) scripsisse refertur de eius uitae ultimis diebus antequam ad bestias in amphitheatro iacta fuerit, imperante Septimio Seuero.

      Secundum Valahfridi sententiam hoc agitur de rarissimo testimonio feminino inter litteras a maribus fere uniuerse conscriptas, quales sunt Latinae (p. 150). Nam descriptae sunt extremae horae iuuenis huius Africanae, matronae, "liberaliter institutae", uiginti annos natae matrisque "filii infantis ad ubera", una cum eius ancilla Felicitate aliisque adolescentibus Catechuminis.

            Textus manu scriptus lingua Latina a Luca Holstenio inuentus in lucem editus est anno 1663. Circa duos saeculos post repertus est (historiam miram!) textus Graecus, qui iuxta Latinum proditus est anno 1891. Et quamquam in dubio positum est utra uersionum sit e manu Vibiae Perpetuae exprompta, utrum Latina Graecane, plerique studiosi Vibiam Perpetuam Latine scripsisse acta sua, quae postea in sermonem Graecum uersa sunt.

           In libro peregregii Stroh nihil de hoc dicitur praeter mentionem Vibiae Perpetuae, nihil de historia transmissioneque huius textus, sed mentio mihi occasioni fuit idoneae, ut plura scrutari uellem, quod propositum esse debet cuiusque optimi libri.

           Vtcumque res sese habet, ecce uobis paragraphus secunda deprompta ex paginis optimis, ubi "Passio S. Perpetuae" euolui potest Latine Graeceque:

[2] Apprehensi sunt adolescentes catechumeni, Reuocatus et Felicitas, conserua eius, Saturninus et Secundulus. Inter hos et Vibia Perpetua, honeste nata, liberaliter instituta, matronaliter nupta, habens patrem et matrem et fratres duos, alterum aeque catechumenum, et filium infantem ad ubera. erat autem ipsa circiter annorum uiginti duo. haec ordinem totum martyrii sui iam hinc ipsa narrauit sicut conscriptum manu sua et suo sensu reliquit.

Imago sumpta hinc, ex editione scil, Parisina anni 1891 lucis ope descripta.

          Sed de omnibus quae ex Perpetuae actis usque ad diem hodiernum legi, lectione nondum perfecta, studium haud paruum mouerunt meum uocabula et locutiones ad maternitatem alludentes, gemmas nempe pretiosissimas et rarissimas Latinitatis:

II 1. Vibia Perpetua, honeste nata, liberaliter instituta, matronaliter nupta, habens patrem et matrem et fratres duos, alterum aeque catechumenum, et filium infantem ad ubera.  
III 6. O diem asperum! Aestus ualidus turbarum beneficio, concussurae militum. Nouissime macerabar sollicitudine infantis ibi. 
8. Tunc exeuntes de carcere uniuersi sibi uacabant: ego infantem lactabam iam inedia defectum, sollicita pro eo adloquebar matrem et confortabam fratrem, commendabam filium; tabescebam ideo quod illos tabescere uideram mei beneficio. 
9. Tales sollicitudines multis diebus passa sum; et usurpaui ut me cum infans in carcere maneret; et statim conualui et releuata sum a labore et sollicitudine infantis, et factus est mihi carcer subito praetorium, ut ibi mallem esse quam alicubi.  
VI 7. Tunc quia consueuerat a me infans mammas accipere et me cum in carcere manere, statim mitto ad patrem Pomponium diaconum, postulans infantem. 8. Sed pater dare noluit. Et quomodo Deus uoluit, neque ille amplius mammas desiderauit, neque mihi feruorem fecerunt, ne sollicitudine infantis et dolore mammarum[1] macerarer.  
XX. Horruit populus alteram respiciens puellam delicatam, alteram a partu recentem stillantibus mammis[2].

     Sunt qui dubitent an haec acta martyrologica manu scripta sint feminina, sed haud ueri similius mihi uidetur uerba talia ex calamo exire posse masculino. 
   
__________
[1] "Dolorum mammarum" mentionem facit Plinius Maior (nat. 36, 139): " Ostracitae ... poti sanguinem sistunt et inliti cum melle ulcera doloresque mammarum sanant".

[2] Auctorem antiquum inuenio nullum qui locutionem q.e."stillantes mammae" usurpet. Longinquus enim prospicitur necnon alienus ille uersus Vergilianus (Georg. 3, 310): "laeta magis pressis manabunt flumina mammis". 


11.08.2012

De historiola Latinitatis per Valahfridum Stroh illustrata


De nouissimo libro Valahfridi Stroh
     De libro a professore Valahfrido Stroh scripto eoque primum Germanice euulgato anno 2007, qui erudite salseque compositus de historiola Latinitatis "ab ouo usque ad mala" agit, certo comperi postquam editio princeps in sermonem Francogallicum uersa est, id est anno 2009. Certum uero est uersionem exstare Latinam, admodum compendiatam, quae per rete omnium gentium facile inuenire possumus, cui titulus est "De lingua Latina non semel mortua, sed semper rediviva", oratio scilicet habita Romae in conuentu omnium gentium De Latinitate futura, d. Veneris 25 Mai. a. 2007, cuius lectione oppido fructa sum, sed desunt quidem illustrata haud pauca capitula studium mouentia, quae in libro uidelicet legere possumus.

     Euolui equidem lingua Francogallica opusculum per exemplar lucis ope descriptum libri eius, qui in pegmatibus Bibliothecae nostrae inest apud eiusdem auctoris alios. At quamquam iam tunc mihi admodum placuit lectio multorum capitulorum (nomen enim "Gregum garrulorum", quod spectare potestis in margine huiusce scriptorii insulsi dextra, usurpaui, hoc libro luculento perlecto), difficilius tamen erat librum commendare amicis discipulisque Germanice uel Francogallice nescientibus. Qua de causa impraesentiarum lectores Hispani nobis congratulamur, quoniam uersio Hispanica huiusce libelli parata recentissime in lucem edita est (miror autem quod nondum Anglice). Praeterea professores Vniuersitatis Studiorum Gaditanae laeteri debemus, propterea quod praefatio a sodale Ioachimo Pascual scripta sit. Hoc enim demonstrat semina ab Eduardo M. Engelsing magistro Brasiliano egregiio disertoque apud nos sata et germinauisse et floruisse sensim. Speramus tamen fore omnes sermonis antiquorum Romanorum cupidi amantesque, ut liber nonnumquam in linguam uertatur Latinam.

     Commendo ergo historiolam hanc "reginae linguarum" et sapidissimam et sapientissimam, siue Germanice siue Francogallice siue Hispanice scriptam, quae perlecta utinam plurimos alliciat ad eius usum, id est ad Latine loquendum audiendum legendum scribendum.

    Alia opuscula a Valahfrido Stroh elucubrata inspicere et audire potestis, candidi lectores mei, beneuolentes lectrices carae, si prematis locos citatos hos:


et plura in eius pagina.


11.02.2012

Sal Musarum


        In lucem interretialem editum est opusculum memorandum quod hebdomade ultima Romana mensis Iulii perfeci propter cuius causam proh dolor scholis Latinis matutinis interesse non mihi licuit, si simul uisitare Bibliothecas et horas iucundas easque postremas in Vrbe Aeterna una cum familia degere uolebam.

     Nomen enim Proposito Didascalico PI2-12-014 est, aridum nempe et siccissimum et insulsum nomen ad propositum admodum dulce, quamobrem id mutare in melius uel saltem personans suauius aures mihi uisum est. Ecce uobis, lectores candidi, lectrices beneuolentes:


10.14.2012

De proscaenio

Verba Erasmi deprompta ex opere inscripto Stultitiae laus

        Anno hoc nondum exacto, uiri duo maximi momenti mea in uita et familiari et academica de uita decesserunt, alter mense Martio, alter heri. 
       Dicitur enim unusquisque morti occumbere obuiam prout sua cuiusque uita fuit. Sed de hoc nimirum discrepo, nam non noui umquam homines et meliores et humaniores quam et pater et collega, attamen rerum natura alteri "tristior nouerca" fuit, alteri "parens melior" in isto temporis spatio iusto uel iniusto, in quo choragus quidem, postquam alii aliis obtecti personis procederunt egeruntque suas quisque partes, eos educit e proscaenio. Alteri enim decreuit humanum exitum decem annorum crudelissimum inter maximos dolores, alteri autem spatium unius noctis breuissimum inter dulce somnum.
      Ludouicus Charlo primum mihi magister fuit optimus, deinde sodalis bonus et postremo amicus qui apud me semper adfuit quasi alter pater. Quippe fuit primus qui in hoc insulsum scriptorium intrauerit reliquens uerba prudentissima atque auram humanitatis, etiamsi in ultimis annis annotatiunculas priuatim ad me scribere maluisset. Contristabatur enim si uacuum uerborum scriptorium hoc diu manebat, laetabatur autem nouis commentariis. "Hac hebdomade nihil Latine scripsisti, Alexandra!",- nonnumquam aiebat reclamans. "Hoc mense multum habuisti quod Latine dixeris. Gaudeo!",-  fuerunt uerba sua paene ultima ad me.
         Mihi uero intranti in eius scriptorium academicum numero XXX mei uicinum placebat semper salutem ei dicere, Latine uidelicet: "Salue, Domine Ludouice! Quomodo te habes hodie?" Cras ergo dicendum erit: "Vale, Domine Ludouice, uale plurimum in aeternum".
          
        

10.04.2012

Minima

ἦλθες , ἒγω δέ σ ̓ ἐμαιόμαν, 
ὂν δ ̓ ἒψυξας ἒμαν φρένα καιομέναν πόθωι.
PERIPLO: "Mínimos"


ego tu nosque:
nonnumquam cuticula,
saepe uorago.

9.23.2012

"Quintus in lyceo" (1)


     Autumnus uēnit grauidus, nisi imbribus pernecessariis humo siccissimae Hispanicae, saltem nouissimis fructibus Latinis. Amicus quidam mihi est abhinc aliquot annos, quem forte fortuna noui per hoc insulsum scriptorium interretiale, magister scilicet linguae Latinae Graecaeque quodam in Lyceo Caesaraugustano necnon optimus delineator.

     Numquam Xauerium, ut uerum dicam, uidi in praesentia neque eius uocem umquam audiui, sed commercium atque amicitia quaedam interretialis inter nos nata est propter dilectionem cupiditatemque communem erga linguam Latinam uel potius erga usum Latinitatis. Nudius tertius per cursum publicum (quod impraesentiarum mirum est!) accepi tres picturas mihi pulcherrimas lepidasque, quas occultas manere nequaquam posse autumabam ideoque ad Xauerium scripsi.

      Venia ergo mihi data picturis proferendis, quas quasi "amicitiae pignus" misit easque libenter accepi, uobis lectoribus mihi fidelibus nunc praebeo, etiamsi Xauerius existimet esse munus parui ponderis (ignoscite mihi pessimam qualitatem imaginis, mea culpa, lucis ope descriptae, utpote quae pictura chartacea missa pulchrior sit). At si alicui usui esse possint, "fiat lux -inquit- picturis".

      Fiat enim lux, praesertim die post quo homunculi nostri politici, Wert illo Libitinario praeposito, in lucem ederunt VII monstrum Intitutionis Hispanicae nomine LOMCE, quod inter noua non solum "Cultum Graecum Latinumque" deuorauit deleuitque in Lyceis, sed etiam "Linguae Graecae antiquae" mininam partem dat, quippe quae discipulis eligenda sit aduersum "Oeconomicam disciplinam" uel aduersum "Historiam Artis". Latina autem lingua exstat duobus annis in Itinerario Humanistico, sed anno anteriore seligenda est aduersum "Biologiam ac Geologiam". Ante tenebras tales, quid agamus? Pergemus quidem uiam humanistarum peragrare lucis ope interretialis.

   Spectetis etenim imaginem atque sententiam postremam dicatis uos, lectores candidi, lectrices beneuolentes, de eius ui usu utilitateque. Si uobis placet, monstrandae quidem erint et ceterae picturae et alia a Minerua minime crassa Xauerii facta cogitataque, nam ut suspicari potestis, ultra imaginem propria cernitur ratio docendi:

Imago coloribus aquariis picta a Xauerio Martínez Calvo*

_________
*Vocabula pleraque mutuata sunt a libro c.t. "Nova Verba Latina" Iosephi Mariae Mir (Barcinone 1970).

9.21.2012

Haicua de initio autumni



Vesper uentōsus:
ardeae crūs uerberat 
aqua caerulans.

Yosa Buson (1716-1784) panxit.
Irisatus Iocohamensis. uertit Latine. 
Alexandra interpretauit.


     Intra paucarum horarum spatium, cras scilicet die Sarturni XXII, ad undecim minuta ante quintam p.m. horam peninsularem (16:49), initium astronomicum erit autumni (apud nos Hispanos saltem), temporis anni mihi admodum dilecti, quod hoc anno iterum onustum fructibus aduenturum esse nouis eisque dulcibus spero, etiamsi aerumnae ubique immineant et cotidie impendeant. Quomodo enim celebram? Vt semper, nempe haicubus, sed hac occasione haicua afferam pauca eaque a poeta Iaponico Latine scribente compositum. Quis melior? Et quid melius quam modo hexametrico pactum?:

Tībĭă dulcĕ
sŏnat per ăgrum nĭgră
sōlĕ cădentĕ. 

(20/06/2012)



***
Haicu hexametricum aliud non minus concinnum, sed magis idoneum ad salutem aestati dicendam quam autumno euoluere potestis hic.


9.18.2012

"Occurrit tibi nemo..." (Mart. 3, 44)


      Scholas instruo de disciplina cui nomen est "Phonetica et Morphologia Latina". Hoc anno nouo academico denuo a discipulis quaeram optimam enuntiationem linguae Latinae. Maximi momenti est quantitates uocalium atque consonantium sonus discere et modum nullum meliorem inuenio quam poetas legere. Nam syllabarum tenores ac ualores ex frequentissima poetarum lectione mutuandi sunt, si quis cupiat non mensuram solum carminum, sed diuinum illum concentum texturamque canoram aliquando referre.


Vojin Nedeljkovic carmina Latina recitat: 
Martialis Epigramma III 44

 


***


Textus sumptus ex libro c.t. "Sermoni Romani ad usum discipulorum",
edidit Hans H. Orberg, Domus Latina, 2004, p. 60.
 _______
*** v. 7:  nōn dipsas mediō perusta sōle,  ..... [dipsa -adis f = genus bestiae serpentis]

9.12.2012

Cogitatio barbarorum insulsa

Post tenebras spero lucem
"Humanista quidam" a Iano van Scorel,
pictore Batauo, facto (ca. 1525)
   
Insulsa cogitatio hodierna:

     "Si alter in mendis et soloecismis saepe incidit Latine scribens atque alter eius menda indicat, quomodo barbarus iste ac soloecista sese defendit protegitque ab humanista illo? Accusat enim eum (sicut audiui)... Ciceroniani! 
   Cauete ergo menda, o homines perperam scribentes siue Hispanice siue Anglice siue alia! Insurgent enim in uos Cervantistae, in uos Shakesperiani."

9.09.2012

Dic mihi, qualis eris?


Mart. epigr. 12, 92.


     Quattuor sectae magistrorum quattuorque modi linguas antiquas spectandi apud Oliuarium Rimbault (p.7):
1) Translaticius "philologus": qui sermonem Latinum et Graecum habet pro linguis "mortuis" 
2) Philologus "magister": qui cum discipulis ceterisque praefert dicere de linguis "antiquis"  
3) "Homo Recitans" aut ὁ ἀοιδός siue ὁ ῤαψῳδός: qui linquas nec mortuas neque antiquas uult, sed "uiuaces" 
4) "Didascalicus": qui somnio "classicismi" motus Latinum uel Graecum antiquum usurpat quasi linguas "uiuas". 
     Dic mihi, quaeso, si fias tu "academicus", qualis eris? Nam egomet hīc nondum me offendo, nempe his in sectis.



8.31.2012

Pericula undique imminentia


"Discipuli omnium gentium periculum probationis subeunt ante ferulam Orbilii"
Imago sumpta hinc


       Intra spatium dierum trium, die nempe Lunae continenti, pericula probationum et annus nouus academicus initium capiunt. Post ferias aestiuas iucundas, etiamsi sub minarum oeconomicarum aprico, difficilius est res futuras animo alacri  atque optimo inspicere. Paene omnia circa nos pessima uidentur, studia uidelicet et negotia et officia et tabernae et institutiones et cura ualetudinis et pretia pecuniaque atque ita porro, plurima uidentur minui et languescere, haud pauca pessum ire. Attamen nihil proficit animo esse malo, quamquam multi  Europaei probe compertum habere coepimus quid sibi uelit uocabulum "inopiae".

       Recte monuit Plautus et huiuscemodi spectare malo omnia circa me:
"Animus bonus in mala re dimidiumst mali"  (Pseud. 452)
"In re mala animo si bono utare, adiuvat" (Capt. 202)
      Vel potius alio modo dictum:
"Quien canta, su mal espanta" (Prouerbium Hispanicum
      Nam quis nescit tristitiam ac moerorem ossa exsiccare?


8.18.2012

Nuntii Latini ex Hispania


   Nuntii Latini in rete omnium gentium radiophonice diuulgati tantummodo exstabant septentrionales, aduenientes nempe et ex Finnia et ex Germania, sed nunc etiam coeperunt diuulgari ex Hispania meridionali.

     Nam professor Christophorus Macías, sodalis collegaque Vniuersitatis Studiorum Malacitanae, qui semel nos uisitauit quemque semper gratum sit conuenire, nuperrime nuntius per se ipse est. Quamquam septem abhinc mensibus Nuntios Latine compositos una cum aliis commentationibus per rete uniuersale publicare statuit:


diurnarii tamen nunc certiores Hispanos fecerunt hac de re apud nos insolita. Ego quidem nuntios Latinos audire maluissem sine interpretamentis -uerbis uidelicet commentariisque Hispanicis nequaquam iterum iterumque interruptos-, similiter ac nuntios Finnicos, uel saltem pariter ac nuntios Germanicos, id est uerbis quoque Latinis transcriptis comitatos. Haec autem Hispania est. 

    Diurnarius uero Antonius Arquillo, moderator radiophonicus, dicit "auditores intelligere solere nuntios Latinos", de quo non dubito cum Christophorus in sermonem Hispanicum eos semper uertat. In dubio autem mihi est quid accideret, si nuntii tantum Latine prolati essent.

      Ecce uobis transcriptio Latina nouissimi nuntii, quantum mihi licuit omnia recte intelligere. De nuntiis  ipsis eorumque Latinitate quid sentiatis, mihi quaeso exponatis, nam difficilius est mihi sine studio loqui de collega:  




(01:33) Antoni amice, nuntii rerum oeconomicarum in his hodiernis temporibus adhuc dominantur et uix sinunt alios nuntios apparere. 
(02:47) Quamdiu imperio discriminis subiecti iam uiuimus? Quinque annos credo. Prior gubernator noster Iosephus Ludouicus Zapatero Latine dictum Calcearius nomine, maluit discrimen oeconomicum ignorare, quia censebat ut hoc paulum temporis perduraret. Ille nefastus praesidens qui in orbe terrarum sine curis habitare uidebatur, uiridia germina semper inuocabat, ut nobis persuaderet discrimen celeriter desinaturum esse tamquam pessima suppressio nocturna. 
(04:22) Marianus Rajoy uero qui in praeterito certamine electorali sine moderandae rei publicae consiliis apertis uicit, ad recipiendam fiduciam amissam gubernare incepit, sed usque nunc discrimen oeconomicum et peregrinorum pecuniam praestitorum diffidentiam augere solum consequutum est, et recentissima consilia in legatorum popularium coetu nuntiata non solum a societate Hispanica reiecta sunt, sed etiam pecuniae collocatores timent, ut talia proposita ad rem oeconomicam meliorem efficiendam sufficiant. 
(06: 10) Inter alia praesidens noster nuntiauit se fiscale pretii additamentum (Hispanice IVA) ascensurum esse et numerum aedilium municipiorum minuturum esse et additum mensis Decembris stipendium quod publice opifici recipiunt, sublaturum esse. 
(07:19) Ex alia parte hac hebdomade fossores Asturicenses et Legionenenses qui in operisticio aliquas hebdomades abhinc manent, ad Matritensem urbem peruenerunt, longo itinere facto. Hispanici fossores carbonarii in operisticio sunt quia gubernatio Factionis Popularis opes oeconomicas ad carbonem attinentes quoque detraxit. Postquam iter fossorum Matritum assequutum est, uias urbes percurrerunt et cum publicis custodibus confixerunt. 
(08:34) Antoni amice, ut uidere potes, nuntii hic a me collecti pessimi sunt, sed saltem principes Europae in pediludio sumus, postquam manipulum Italum uicimus quattuor punctis comparatis ad nullum. Vt uides, pediludium sola spes nostra est.

8.10.2012

De humanistis et libris et bibliothecis


     Cur Romam? Responsum quidem facile est: quia uidelicet Vniuersitas Studiorum Hispanica monet uel potius flagitat professores petere Vniuersitates Studiorum peregrinas, si uia academica frequentata deambulare uelint (etiamsi subsidium oeconomicum praebitum sit minimum uel necesse sit nauigare inter scopulos immanes rupesque cauas ad subsidium hoc obtinendum!) per unum saltem mensem. Quamobrem inter uarias quae in dubio mihi erant, Romanam tandem eo selegi Vniuersitatem, propterea quod locum quaerebam idoneum ubi ego ipsa possem, simul atque in peruestigationes incumberem academicas, Latinam quoque linguam colere, ut decet, et nunc temporum unus solusque locus in quo utrumque fieri potest. est quidem Vrbs Aeterna. 

       Nam praeter optimas bibliothecas quae ibidem exstant, ubi de humanista Lucio Flaminio Siculo (qui Hispaniam petiuit anno 1486 uel 1489 et Salmanticae inter alia opusculum Plinianum in lucem edidit anno 1504), in cuius studium incumbo, aliquid inuenire possem, scholae quoque Latinae Graecaeque offerebantur aestiuae atque inde homines Latine loquentes conuenire poteram siue in Vniuersitate Studiorum Pontificia Sanctae Crucis siue in Academia c.n. Vivarium Novum. Praeterea sodalis Pinarius anno superiore Romae adfuit et ianuas nonnullas Vniuersitatis Studiorum nomine "Sapientia" aperuit.

Aditus ad Vniuersitatem Studiorum Romanam c.n. "Sapientia"
        Etenim in Vniuersitate c.n. "Sapientia" profitetur Mauritius Campanelli, doctus et comissimus professor qui plurimum nobis opitulatus est, mihi nempe Pinarioque, inter nostras singulas peruestigationes ideoque ex hoc scriptorio ei gratias agimus maximas et speramus fore ut anno academico proximo Vniuersitatem nostram  uisitet.

     In Bibliothecas intraui haud paucas, ut bonam doctricem umbraticam decet, Apostolicam nempe Vaticanam et illam Romanam quae dicitur Nationalis in uia Castrorum Pretoriorum sitam (ubi properrima quidem erat diaeta quam mercede conduxi) necnon Bibliothecam Angelicam iuxta Vniuersitatem Pontificiam et illam Instituti ad Historiam Medii Aeui inuestigandam, ubi conuenimus doctam peruestigatricem Annam Mariam Oliua.



      Omnium uel pulcherrima luculentissimaque sine dubio fuit Bibliotheca Vaticana ubi primo tamen die nobis non licuit intrare: uestimenta nimis breuia atque haud decentia indueramus ego meaque filia sub diuo aestuoso.  Die enim crastino ego sine filia comitataque Pinario illuc adire potui uestem induens appositiorem (i.e. minus aestiuam) ad oculos eruditorum qui bibliothecam petunt ad libros legendos. Sed alio die in quo intrare conata sum eadem ueste operta, quidam custos colore caeruleo ridicule uestitus indicans digito uestem ac genua mea "Nimis breuem!", inquit. Intrare autem potui, postquam irata genua texi aliquo modo.

      Bibliotheca uero Romana quam saepius frequentaui, quippe quae prope diaeta esset et sine custodibus de uestibus reclamantibus, ea fuit quae dicitur Nationalis, multum foedior quam nostra Matritensis, nam aedificium nimis modernum et planum mihi uisum est, luminosa autem et referta multorum librorum mihi utilium. Sed quod mirum fuit, nulla in parte licebat nauigare per rete omnium gentium!

          Alia Bibliotheca quam uisitaui, fortasse nec tam pulchra luculentaque nec tam referta librorum quam aliae quarum supra mentionem feci, sed mihi dilectissima fuit illa Academiae c.n. Vivarium Novum quia illic semper litterae redolent politiores.

In Bibliotheca Academiae c.n. "Vivarium Novum"
   
    At quid de Flaminio illo Siculo propter quem Romam iter feci? Fere nihil, ut uerum dicam, inueni quod in Hispania non inuenissem aut rursus in Hispaniam mihi remisisset. Fere nihil, inquam, nam aliquid semper  reperitur ultra libros et bibliothecas. Sed de hoc alio die.

      Satis superque hodie.

8.07.2012

Memoriae imagines


      Vnam abhinc hebdomadem reuersa sum ex Vrbe quae dicitur Aeterna et puto iam tempus esse scribendi aliquid hoc in scriptorio diutius uacuo uerbis insulsis. Age, Alexandra, nihilne habes quod dicas? Nonne spatium temporis tibi suffecit, ut uaga per agros memoriae palata aliquid lectoribus candidis lectricibusque beneuolentibus tuis (si qui adhuc essent) dicas?
       Fatendum uere est mihi, infideli quidem lectoribus huius scriptorii, haud pauca scripsisse his ultimis hebdomadibus aliis in locis retis omnium gentium quippe quae paginae exstent haud paucae magis idoneae ad cogitationes celerius exarandas leues. Hic tamen ego ipsa uerbis grauioribus uti cogor eaque trutina memoriae accuratius pensare. Quare sic? Nescio, sed quotienscumque hoc scriptorium intro, totiens aura recordationum in dies grauidiore uesci uideor idque est quod aliquando mihi obstat quin expedita scribam aliquid nonnullius momenti.
       Voluissem enim imagines nonnullas seligere huius itineris Romam quasi ad medullam mei uniuersi, sed difficilius est inter fere mille memoriae simulacra decernere quae monstram uobis. Qua de causa fortasse nihil exhibam tandem, nam iam in rete omnium gentium insunt ubique exhibitae. Immo potius uobis aliud imaginum genus patefaciam, illud uidelicet sub memoriae umbris natum atque ponderatum lucubrationibus.
        Sed, ut breui nunc dicam, duo et triginta dies quos Romae degi, iucundi et gratissimi fuerunt praeter acres calores. Multum uere fructa sum, plurima didici, haud paucos homines studium meum mouentes conueni atque etiam pluuiam (rem miram!) Romanam noui. At quamuis notitias multas non inuenerim de humanista Italo nomine Lucio Flaminio Siculo propter quem iter Romam fecerim, sicut quodam in grege Latino fassa sum, bona tamen mecum illinc huc portaui alia plurima.
     Conabor enim his in diebus aestiuis otiosisque explanare nisi uobis, mihimet saltem, quae senserim ac cogitauerim per has quattuor hebdomades mensis Iulii anno eo in quo fortasse Hispani coeperimus omnes esse alii quam fuimus in Europa.

       

6.24.2012

De hominibus qui in imperio uiuunt phantasiae


"Valetudinarium psychiatricum" Toletanum

   Nuper redita ex conuentu Toletano sub auspicio Societatis Studiorum Latinorum numero VII instructo, etiamsi plura mihi placeret scribere de rebus omnibus quae illic spectaui auscultaui cogitaui, pauca tamen nunc exarabo duabus praecipuis causis, primum quod puto paene omnia quae ego hoc in scriptorio dicam insulso, fere hominis nullius interesse, deinde quod obruta sum plurimis negotiis curisque academicis diuersis, sed maxime quod parare iter Romanum debeo. Nam intra paucos dies Vrbem Aeternam uisitabo et per mensem unum illic uersabor.

  Quamobrem nunc tantummodo dicam dies iucundos in urbe pulcherrima me degisse ubi acroasim De hominibus uitreis protuli inscriptam "De Erasmo a El Licenciado Vidriera cervantino (1613) y el Phantasiocratumenos siue Homo uitreus de Gaspar Ens (1631)", quamquam fortasse nomen mihi dandum fuerit alteri conuentui qui Oueti per eosdem dies celebrabatur de nostro Cervantes eiusque operibus, sed serius eum comperi.

    Verba quae quasi filum Ariadnae uerum fuerunt ad obuiam eundum Homini uitreo Gasparis Ens, ab Erasmo illo Rotterodamo scripta inueni in epistula nuncupatoria eius editionis Naturalis Historiae Plinii (a. 1525), quae fuerunt haec:
Est tibi res, amplissime praesul, cum homuncione plane uitreo. Subinde periclitor. Proinde si Deus dederit uitam longiorem, hanc arram esse putato, quae adeo non liberat, ut obstrictiorem etiam reddat debitorem...
      Fuerunt quidem haud pauci insani menteque capti a saeculo XIV usque ad saeculum XVII uersantes, quorum cerebella tam contumax uapor ex atra bile labefactauerunt, ut constanter asseuerauissent, inter alias historiolas non minus ridiculas quam lepidissimas, uel se esse reges, cum essent pauperrimi, uel purpura indutos, cum essent nudi, uel caput habere fictile, uel se totos esse cucurbitas, uel ex uitro conflatos.

       Erasmus quoque scripsit in opere c.t. De conscribendis epistulis (a. 1522) cum de epistula consolatoria tractaret,  nonnullos "ob morbo uitiatum animi iudicium sibi uideri esse cornuti, aut naso in longum prominenti aut mortui aut testacei”. De qua phantasia siue uitrea siue fictili siue testacea nos monuit uersus Plautinus hic (Trin. 492):
Verum nos, homunculi, salillum animae 
     Quem uersum Erasmus reddit in adagium:
In eadem scena Philto hominem uocat Salillum animae, sentiens hominis breuissimam esse uitam. 
atque archiepiscopus Valentinus nomine Bernardinus Gomesius Miedes suis in difussis Commentariis de sale Valentiae anno 1572 editis, sic explanat:
Sed est quod reliquas per salem curandi animi rationes antedictas uno omnium longe salubriore prouerbio superemus, quod a Plauto exprimitur his uerbis: «Verum nos, homunculi, SALILLVM ANIMAE». […] Nam si commeminerint suos immortales animos diuinos esse sales, sed a mortali tamen fictilique terrestris mensae salillo, utpote corpore, circumuehi…?” 
      De hac notione uero hominum uitro fragiliorum exempla inueniuntur antiqua saeculo XIV, ut illud regis Francogallici Caroli nomine VI apud Pium II Pontificem Maximum:
nonnumquam se vitreum esse nec tangi patiebatur, virgas ferreas vestimentis inserebat, multisque modis sese armabat ne cadens frangeretur...
aut illud Iohannis Boccaccio qui Franciscum Nelli in epistula anni 1363 respondet: “Tu mi di' uomo di vetro…, però che tutti siamo di vetro: e sottoposti ad innumerabili pericoli, per piccola sospinta siamo rotti e torniamo in nulla.”

         Aliquot tamen saeculis ante, ut accidere solet, unus aut alter mentionem fecit de hac phantasia uitrea, sicut Diuus Augustinus in Semone XVII, uerbis his:
 Vitae breuitas. Homo fragilior. Nonne fragiliores sumus quam si vitrei essemus? Vitrum enim etsi fragile est, tamen servatum diu durat.  
      Erasmus quidem, quamquam mentis compos fuit ac maximo ingenio prudentiaque praeditus, semper tamen uisum est homo fragilior et melancholicus et humanista dolens. Atque etiamsi uitam producere suam per septuaginta annos potuerit, nihilominus quadam in epistula anno 1535 scripta, uno scilicet anno ante quam a uita decessit, exarauit haec: 
Ego si annos numerem, diu vixi; si rationem ineam quantum temporis mihi lucta fuit cum febribus, cum calculo, cum podagra non diu vixi.

5.27.2012

"Familia Romana" Gaditana


      Hebdomade exeunte donum accepi admodum inopinatum, quippe qui discipuli sex qui in studia Humanitatum incumbunt primo Grado academico, fabulam perlepidam c.n. "Thunnus cum garo" non tantum per se ipsi egerint, me nesciente, sed etiam pelliculam instruxerint atque subincriptiones et Latine et Hispanice addiderint. Oculi mei magistrae nihil spectauerunt umquam "salsius" quam hanc luculentam fabellam in qua Familia Romana apparet scilicet Gaditana, id est mater Aemilia (Rocío) et pater Iulius (Julio) et filia Iulia (Jéssica) et ancillae Syra (Cristina) Deliaque (Mª José) et fabulator (Norberto), quibus omnibus gratias plurimas ago imo ex corde!


           Fabulam actam esse haud permirifice atque haud pauca menda lapsa esse liquet, sed fere miraculum uidetur discipulos nostrae miserrimae grauisque Hispanicae Studiorum Vniuersitatis posse talia agere, nam ego ipsa hos discipulos qui plerique linguae Latinae non studuerunt umquam uel eam didicerunt abhinc tantum temporis spatium ut omnium rudimentorum obliti sint, linguam Latinam docui solum per decem hebdomades (circa quadraginta horas coram eis) a mense medio Februario usque ad mensem Maium. 

        Breui uero probatio finalis his strenuis discipulis erit atque etiam hic annus academicus unus ultimusque erit in quo in studium linguae Latinae incumbent. Ego reuera potuissem eos docere tantummodo cultum Graecum Latinumque atque historiolas facetas deorum Romanorum uel compendiosam historiam Imperii Romani eiusque litteras (omnia uidelicet Hispanice). Potuissem certe, sed malui haec lingua Latina docere per Familiam Romanam quae saeculo I p. Ch. n. magna in uilla habitabat prope Tusculum quod oppidum est situm in uia Latina inter Romam et Capuam.

       Fortasse haud multas res grammaticas didicerint (propter paucas scholas quae nobis fuerunt), sed saltem pro certo habent linguam Latinam non esse  taediosam neque difficiliorem quam aliam linguam peregrinam.

      Fruimini beneuolentes!


Fabula c.n. "Thunnus cum garo" peracta a discipulis Gaditanis primi "Gradus Humanitatum"


5.12.2012

De superbis debellandis

Parcere subiectis et debellare superbos 
(Verg. Aen. 6, 853)

"Volverán en su forma verdadera / cuando vieren con presta diligencia /
derribar los soberbios levantados, /y alzar a los humildes abatidos  /
por mano poderosa para hacerlo." Cervantes,Coloquio de los perros.
Imago mutuata hinc

       Omnes homines qui in litteras Humaniores incumbunt et Musas politiores frequentant, et bonos agendi et peritos dicendi atque inde ciues honestos de Re Publica bene meritos reddi dicitur. Sed haec sententia, ut mea opinio fert, haud omnino uera est. Multis enim obuiam iui per decursum uitae qui, quo peritiores studiorum Artis Humanitatumque esse palam dicebantur, eo magis superbiae atque uanae eloquentiae, minus modestiae atque sermoni ueri prae se ferebant, quod puto minime fieri debere eis qui reuera conditi essent salibus Musarum.

      Homines contra offendi qui etiamsi numero multo minores, sed magis callentes utriusque linguae quam alios sese de eodem iactantes, modestiam maximam atque permiram humanitatem clam ostendebant. Quo comperto, ducor ad cogitandum utrum homines tales uitio superbiae affecti quales sese ipsos existiment esse ueros Humanistas, reuera in litteras Humaniores incumbant an potius tantum uolitent circa Musas mansuetiores simulantes esse alios quam sint, quasi apes per pastus floridos uagas atque errantes sine certa sede nihil mellis dulcis per ora producentes. Homines hi superbi et inurbani et agrestes persimiles elatissimis montibus asperrimisque collibus passim circumuaguntur bestiarum more non solum in andronibus, ut ita dicam, humanisticis Academiarum Lyceorum Gymasiorumque, sed etiam in compitis quadriuiisque urbium, in quibus debellandis coercendisque et de medio tollendis nullam seueritatem usquam inuentam esse acriorem aut uehementiorem puto quam in sale.

        Etenim sali innatum est dura peredere ideoque illum uescum appellat Lucretius, quod ignea ui sua corrodat et quasi uescatur omnibus, quemadmodum eiusdem hemistichio ostenditur: 
Et uesco sale saxa peresa.
        Tantummodo ergo sale Musarum mero, id est ui ignea uescaque quam hominibus artes liberales adferunt uerae, fieri potest omne debellare genus frigidae tyrannidis ac superbiae. 


4.28.2012

Hispani ubique

     Heus! Hispani ubique uersantur atque apparent sicut nunc temporis certiores facti sumus per teleuisificam seriem et facetam et lepidam quae "Españoles en el mundo" inscribitur, cuius ultima pellicula a me nuper spectata de Hispanis Neapoli uersantibus acta est. 

Martha quattuor annos Neapoli uersans indicat montem Vesuuium

      Et hodie casu legens quendam commentarium in rete omnium gentium repertum de Plinio Maiore eiusque monstris fabulosis, denuo epistulam Plinii Minoris ad historicum Tacitum missam de incendio Vesuuii euoluere uolui atque ibi repperi (mirum lectu!) quendam amicum Plinii Maioris (antea a me non animaduersum), qui nuper ad eum ex Hispania uenerat. Quisnam sit hic homo nihil dicitur praeterquam uir fortis ac strenuus prae omnes se fert, nam postquam propter calamitatem imminentem acrius et instantius corripuit matrem atque adolescentem Plinium Caecilium, illius scilicet patientiam, huius securitatem, non moratus ultra proripuit se effusoque cursu periculo ablatus est incertus utrum amicus adhuc esset  uiuus an mortuus.

PLIN. epist. VI 20, 5


PLIN. epist. VI 20, 10

    Quibus lectis, me ipsam interogaui ex qua regione Hispaniae uenisset hic amicus Plinianus, oculatus nempe testis horribilis cladis Pompeianae qui citato cursu fugit seque ex periculo eripuit. Nescitur quidem, sed meam in mentem uenit, lectores lectricesque fideles, nomen Gaditanorum:

PLIN. epist. II 3


4.16.2012

De linguis et sonoris et gesticulatoriis


      Suaue carmen linguā "gesticulatoriā" -i.e, gestu manuum ad communicandum usā- comitatum modo offendi per paginam interretialem "You Tube" nuncupatam, auctore Paulo McCartney, cantore scilicet illius gregis musici clarissimi  c.n. "The Beatles". Titulus carmini est "O mi Cupido":

     
      Primum equidem pelliculam talem uidi audique integram, ut oportebat, id est, omnibus sensibus qui mihi sunt. Deinde tamen musicam uocemque auscultare uolui oculis clausis, quasi caeca essem, cogitando de amico luminibus oculorum experti. Postremo eam spectaui sine sonitu, quasi surda essem...

     Dum sonitu ablato inspiciebam puellam gestu manuum loquentem, magnopere mirabar quod paene ad uiuum sentiebam musicam sonoram, at simul constristabar quod haud omnes gestus intelligere poteram sine auditu uocis musicaeque praecedenti. Tunc in mentem statim uenerunt uersus hi Ouidiani Artis Amatoriae (I  573-4):
atque oculos oculis spectare fatentibus ignem:  
saepe tacens uocem uerbaque uultus habet.

      Homines reuera exstant qui dicant tantummodo licere sermocinari loquelis "uocalibus" uel uoce praeditis atque etiam qui putent minime fieri posse "loqui", si linguae, quibus ii utantur, non sint nisi hodiernae eaeque praesertim natiuae uel maternae, quod Minerua mea minime intelllegit crassissima. Nam omnis sermo, ut compertum est, praeditus est symbolis notis signisue arbitrariis siue sonoris siue gesticulariis ideoque neccesse est cuiuslibet linguae symbolis eiusque sintaxi recte uti discere idque non solum ut bene intellectum sit quodcumque audire aut legere uelimus, sed etiam ut ad uiuum exprimere possimus omne quod ceteris hominibus dicere aueamus.

    Quibus dictis, insulsissimi mihi uidentur qui dicant impraesentiarum nihil "exprimi" posse eisdem symbolis sintaxique quibus per saecula usi sint tot tantique homines non solum Romani et Graeci quondam, sed etiam recentiores Europaei atque oriundi ex quauis terra, quorum nomina nunc praetermitto utpote qui plus quam mille sint, plurimi uidelicet uiri ac feminae qui uerba sonora scriptaque ad uiuum Latine Graeceque dixerint per decursum plus quam mille annorum.

   Sed praesertim insulsissimi omnium mihi uidentur ipsi, quippe qui existiment minime fieri posse colloqui uel exprimere quod sentiant usi lingua quam docent, etiamsi eam dictitent amare laudareque prae omnes alias.

4.04.2012

Fatum

Angelo Lusitano

Poetae Ioannis Pascoli (1855-1912) pagellam miram nuper amicus quidam magnopere cordatus mihi monstrauit in foro quodam nefando quod nonnumquam mel ac delicias inter amara atque insubida plurima offert. Inter carmina a poeta Italico concinnata uobis selegi uersus 295-311 poematis "Catullocalvos-Satura" inscripti quod pertinet ad Librum de poetis (1891-1910) idque dicare uolo omnibus hominibus corde limpido liquidoque qui adhuc somniis credunt:

Iosephi Malhoa (1855-1933) pictura "O Fado"(1910) nuncupata

AMOR
1
                                 
295*Ut violae circa ripas et flumina, cum ver
incipit et clari vicerunt frigora soles,
permulcent auras, procul et via fragrat odore
et procul aeria fruitur novitate viator:
at propius cupide ripas accede, viator:
nullus odor naris temptabit, nulla voluptas:
300sic et amor: dum primus abest, dum fervet oletque:
si propius tandem, victus dulcedine, tangis,
iam nec olet nec fervet amor nec denique quicquam est.
             2
*Ut flos in clausis humilis viget hesperis hortis
inter odoratas violas et lilia, nullo
305in pretio, quippe ex se nullum exspiret odorem:
praeteriens luci despectat iure viator:
ast idem redeat multa vel nocte viator:
nocte olet et secum vigil aurea sidera mulcet:
sic amor: ut luci despectent (?), ut male volgo
310audiat; ut tranquilla quies advenit et umbra,
ille animum quodam secretum ture vaporat.


_____________________________________________________________
*v. 294 sqq. Plin. H. N. XXI 18: odor suavior e longinquo, propius admotus hebetatur ut violae.
  v. 303 sqq. Plin. H. N. XXI, 18: Hesperis noctu magis olet, inde nomine invento.